In memoriam: de ‘Vaclav Havel van Managuay’

De Tsjechische Vaclav Havel, niet de verwarren met de Managuayaanse Vaclav Havel.

MATAQUINTOS – Met het overlijden van Víctor Sattori, ‘de Vaclav Havel van Managuay’, verliest Zuid-Amerika een groot politicus uit de 20ste eeuw en tevens een briljant schrijver.

Dissident Sattori, die zondag op 75-jarige leeftijd overleed in zijn slaap, richtte eind jaren 80 mensenrechtenorganisatie Cartita ’87 op, gericht tegen de toenmalige maoïstische dictatuur in Managuay. Ook na de militaire putsch van 1992 bleef hij zich inzetten voor liberale vrijheden, ondanks vele arrestaties en martelingen door het Managuayaanse leger. Het leverde hem internationale verering op en tientallen onderscheidingen, waaronder de Erasmusprijs, de Olof Palme-prijs en de Karel de Grote-prijs.

Sattori werd zondagochtend in zijn bed in Mataquintos gevonden onder een T-100-tank. De regering-Jamón ontkent iedere betrokkenheid.

Kalasjnikovs voor Van Rompuy


MATAQUINTOS * Het generaalsbewind van de ‘militair-democratische republiek’ Managuay heeft de nieuwe president van de EU, Herman Van Rompuy, drie pallets kalasjnikovs cadeau gedaan.
Dat zei een woordvoerder vrijdagochtend. Het vrachtschip Rommel II vertrok donderdagnacht met het wapentuig richting Antwerpen. ‘Generaal Jamón heeft hoge verwachtingen van de nieuwe Europese Unie,’ aldus de woordvoerder. ‘Een politieke benoeming als deze is een eerste, hoopvolle stap richting een militaire dictatuur.’
Het Zuid-Amerikaanse Managuay heeft op verschillende vlakken grote onenigheid met de EU, onder meer op het gebied van mensenrechten en de uitlevering van oorlogsmidadigers. Als handreiking heeft het generaalsbewind de Rommel II (voorheen Alpenwiese) van Zwitserland gekaapt, een land dat geen lid is van de Europese Unie.

Rozen verzuimden vergunning aan te vragen


MATAQUINTOS – In het centrum van Mataquintos is een groep rozen tot bloei gekomen. De autoriteiten hebben ze onmiddellijk verbrand.

De rozen bloeiden zonder vooraankondiging op het Plein van de Eeuwige Agressie. Volgens een dienstdoende militair ging het om een ‘brutale provocatie’. Er zou geen vergunningsaanvraag zijn ingediend, ‘en zeker niet in vijfvoud.’

Maya’s gearresteerd wegens einde der tijden

Een tsunami uit de film 2012

LA LIBERTINA – De Managuayaanse politie heeft vanochtend in La Libertina zeven Maya-indianen opgepakt. Zij zouden zich hebben beziggehouden met ‘het veroorzaken van het einde der tijden.’

Volgens een woordvoerder bevonden de zeven zich nabij een stuwdam in de Río Moco-rivier en gedroegen zij zich verdacht. ‘Toen zij met hun rugzakken richting de dam liepen, hebben wij ze in de boeien geslagen. We kunnen niet het risico lopen op een tsunami, zoals in die documentaire.’ Hiermee doelt de woordvoerder waarschijnlijk op de rampenfilm 2012, waarin de aarde wordt vernietigd door natuurlijke catastrofen.

De indianen hebben verklaard dat zij slechts wilden picknicken langs de waterkant, maar daar staat de politie sceptisch tegenover. ‘Picknicken, daar doen indianen niet aan,’ aldus de woordvoerder. ‘Die steken een stok in een mierenhol en likken dan al die beestjes eraf.’ Ook het argument dat de arrestanten Manca-indianen uit Zuid-Amerika zouden zijn en geen Maya’s – die immers in Midden-Amerika wonen – doet hij af als ‘haarkloverij’.

Vandaag, op 21 december 2012, loopt de Maya-kalender af. Volgens sommigen betekent dit het einde van de wereld, al kan die ook op 23 december plaatsvinden. De Managuayaanse autoriteiten hebben merkbaar moeite met de voorspelling. ‘Of de Apocalyps nu op 21 of 23 december plaatsvindt, doet niet ter zake,’ zo verklaarde een woordvoerder van de militaire junta dinsdag nog. ‘Er is geen toestemming voor gevraagd.’

‘Jansen Steur aan het werk in Zuid-Amerika’

Patiënten in het A La Buena De Dios-ziekenhuis
staan in de rij voor het ziekenhuistoilet

LA LIBERTINA – De omstreden neuroloog Ernst Jansen Steur gaat ‘op zeer korte termijn’ aan de slag in het Zuid-Amerikaanse Managuay. Dat zegt een toekomstige collega van hem, die anoniem wil blijven.

De man, een oorarts in ziekenhuis A La Buena De Dios in de stad La Libertina, acht de kans ‘zeer groot’ dat Jansen Steur wordt aangenomen. Jansen Steur werd afgelopen zaterdag ontslagen door een kliniek in het Duitse Heilbronn, toen onder meer uitkwam dat hij in Nederland wordt verdacht van verslaving, het gebruik van cannabis en het vervalsen van recepturen. De oorarts: ‘Als hij dat allemaal onder werktijd heeft gedaan, nemen ze hem zeker aan. Zo’n multitasker is goud waard.’

Jansen Steur is sinds zijn ontslag in Duitsland spoorloos. Het is niet duidelijk of hij al eerder contact had met het A La Buena De Dios-ziekenhuis. Het ziekenhuis staat bekend om zijn toppositie in verschillende Managuayaanse kwaliteitsonderzoeken, bijvoorbeeld op het gebied van parkeerruimte voor medisch personeel (2010) en de aanwezigheid van gegratineerde burrito’s in het ziekenhuisrestaurant (2011). Wel adviseert een rapport uit 2012 om zo snel mogelijk rookruimtes te creëren in de operatiezalen, ‘want de compensatie van in patiënten zoekgeraakte peuken drukt zwaar op de begroting.’

Het A La Buena De Dios-ziekenhuis wilde niet reageren. Maar we hebben het ook niet gevraagd.

ONDERTUSSEN IN MANAGUAY: Hammarskjold

Schrijver Sergio Sánchez Hammarskjold

‘Mario Vargas Llosa? Een armoedige prutser.’ In het rimpelige gezicht van Sergio Sánchez Hammarskjold komen drie gaten in actie: zijn ogen spuwen vuur, zijn mond klemt de pijp vast en zijn neusgaten doen twee rookpluimpjes de kamer in dwarrelen. ‘Met zijn boeken doe ik wat de gemiddelde Managuayaan ermee doet: ik schuif ze onder een afgebroken tafelpoot.’

Gegniffel in de videohoek van het Hammarskjold-museum. Waar de schrijver is, is de verongelijktheid nooit ver weg. De man zelf is overigens ook niet ver weg: hij zit aan een tafeltje in de hoek nauwlettend toe te kijken, af en toe nippend van de aguardiente die zijn vrouw hem bijschenkt. Het Hammarskjold-museum is bij Hammarskjold thuis, en dat maakt het gegniffel behoorlijk ongemakkelijk.

Sergio Sánchez Hammarskjold is een auteur die er prat op gaat nog nooit een heuse roman te hebben geproduceerd.
In Managuay, waar tachtig procent van de bevolking niet kan lezen, en de overige twintig daar gewoon geen zin in heeft, moet een schrijver zich toeleggen op praktische teksten. ‘Toegepaste literatuur’ noemt Hammarskjold het. Hij schrijft handleidingen, snackbarmenu’s en productinformatie. Met succes: zijn Ingrediënten & Voedingswaarde per 100 ml van de literflessen Pipo Papajapap geldt als een klassieker in het genre.

Een uitvergroting van dat etiket, omgeven door enkele flessen pap, vormt dan ook het hart van de expositie. De formule om Hammarskjolds schrijfsels te omringen met relevante voorwerpen is even simpel als doeltreffend. Op de salontafel: de aangegeten burrito bij het menu van snackbar El Pollo Loco uit 1987. Op de vensterbank: het getraliede raam uit martelcentrum Horror Máximo met ernaast een ongebruikte wegwijzer (‘Uitgang’). Als bezoeker begrijp je in één klap wat de teksten van Hammarskjold zo effectief maakt. Je vraagt je af wat de illustratie geweest zou zijn bij een ontbrekend werk als Inventarisatie van lijken na de opstand van San Fernando, 3 maart 2010, A t/m M.

Bij het verlaten van de woning stuiten we op een tafeltje met pennen en papieren, waarop een manshoge, kartonnen versie van de schrijver prijkt. Er is iets op gekalkt. We buigen ons voorover en lezen: ‘Steun mijn volgende werk: het telefoonboek van Managuay. Vul naam en nummer in op de stippellijn.’
Noud Nijssen

Foto Abrán del Tubo

Deze culturele reportage was eerder te lezen in de Volkskrant.

Denemarken weigert vliegtuig minister


KOPENHAGEN – Denemarken heeft het vliegtuig van de Managuayaanse minister van Milieu de toegang geweigerd. Het toestel zou te oud en vervuilend zijn. Volgens de minister gaat het echter om een oorlogsverklaring.

Vanochtend rond vier uur werd de Toepolev uit 1956 van minister Pinto de Caña gesommeerd rechtsomkeert te maken. De furieuze minister, die de klimaatconferentie van Kopenhagen had willen bijwonen, vloog na een tankstop in Duitsland direct terug naar Zuid-Amerika. ‘Dit toont de ware aard van de Denen,’ brieste Pinto de Caña na een noodlanding nabij het vliegveld van Mataquintos in Managuay (foto). ‘Met onze Toepolev is niets mis. Het is zeven jaar geleden nog opgelapt met delen uit de beste Antonov-showmodellen.’ De minister vermoedt een dieperliggende oorzaak. ‘De Denen zijn uit op de Belvinas-eilanden, dat is helder. Maar daar zullen ze oorlog om moeten voeren.’
De Belvinas-eilanden, op 3000 kilometer van het door land ingesloten Managuay, is Ecuadoriaans grondgebied. Managuay viel de eilanden binnen in de jaren 30 van de vorige eeuw, waarmee het de rampzalig verlopen Taco-oorlog ontketende. Daarin verklaarde het land de oorlog aan vijf verschillende buurlanden tegelijk en verloor vervolgens tweederde van zijn grondgebied.

Boyband Los Cojones herenigd

Persfoto van Los Cojones anno 2010

SAN PEDRITO – De Managuayaanse muziekformatie Los Cojones, die in de jaren negentig furore maakte in heel Latijns-Amerika, gaat weer optreden. 

De hereniging van de vier hartenbrekers van weleer begon bij een toevallige ontmoeting van voormalig leadzanger ‘Didi’ Vaffanculo met ex-bassist ‘Nono’ Chulango. ‘Nou ja, toevallig,’ lacht Didi, op straat in San Pedrito. ‘Ik moest verhuizen van blok C naar blok D van het Monstro [de plaatselijke penitentiaire inrichting, red.], en daar maakte Nono de dienst uit.’ Tijdens hun gewelddadige uitbraak besloten de twee om weer te gaan zingen.

Didi bestrijdt dat het de bandleden alleen om geld te doen zou zijn. ‘We treden op uit puur artistieke overwegingen,’ stelt de voormalige superster, terwijl hij zich buigt over een vuilnisbak bij een vestiging van kipknotsenrestaurant El Pollo Loco. ‘We genieten ervan om weer samen te werken.’ Details over de aanstaande tournee zijn nog niet bekend vanwege onenigheid over de te spelen nummers en de verdeling van de vrouwelijke fans.

Los Cojones maakte furore met hits als ‘Es un chihuahua en tu bolsillo (o te gusta encontrarme)?’ (‘Is dat een chihuahua in je broekzak (of ben je gewoon blij me te zien)?‘), ‘Eres la mantequilla sobre mi panocha’ (‘Jij bent de boter op mijn maïskolf‘) en ‘Dígame gracias por eso techo de chapa ondulada (cariño)’ (‘Zeg dan bedankt voor dat golfplaten dak (schatje)’).

Bevrijdingsdag: voor het laatst in 2006

Vandaag is het in Nederland, zoals elk jaar, Bevrijdingsdag. In Managuay werd voor het laatst Bevrijdingsdag gevierd in 2006, toen een bloedige staatsgreep een einde maakte aan het totalitaire, linkse regime. De festiviteiten waren echter van korte duur, want het nieuwe, rechtse bewind van generaal Jamón stelde als eerste maatregel een avondklok in en vanaf half tien ’s avonds gold weer die oude vertrouwde staatsvorm: de dictatuur.